الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
602
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
حالت باد ! ) پيامبر فرمودند : اى مادر سعد ! چنين تكليفى بطور قطع بر پروردگار خود تعيين مكن كه همانا سعد را ، فشار گور ، فشارى سخت داد . گويد ، پيامبر ( ص ) همراه مردم بازگشتند و ايشان گفتند : اى رسول خدا ! چنان ديديم كه نسبت به سعد به آن گونه رفتار كرديد كه نسبت به هيچ كس رفتار نمىفرموديد . در پى جنازهاش بدون ردا و كفش حركت كرديد . فرمودند : فرشتگان بدون ردا و كفش بودند ، من هم از آنان پيروى كردم . پرسيدند : چرا گاهى سمت راست و گاهى سمت چپ سرير را بر دوش مىگرفتيد ؟ فرمودند : دست من در دست جبريل بود ، هر كجا را كه او مىگرفت ، من هم مىگرفتم . گفتند : چرا شخصا در غسل او نظارت فرموديد و بر جنازهاش نماز گزارديد و او را زير لحد پنهان كرديد و سپس فرموديد ، همانا سعد را فشارى رسيد ؟ فرمودند : آرى ، اين به آن جهت بود كه سعد با همسر خويش بدخوى بود . « 1 » ( 1 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : هيچ چيزى را در ترازوى عمل سنگينتر از خوش خويى نيست و فرمودهاند بر شما باد به خوش خويى كه خوش خوى در هر صورت به بهشت است و از ترش خويى بر حذر باشيد كه به هر حال در جهنم است و آن حضرت همواره مىفرمود : پروردگارا آفرينش مرا نيكو آفريدى ، خدايا اخلاق مرا هم پسنديده و خوش فرماى . « 2 » ( 2 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : دو مرد كه با هم ايمان آورده و هجرت كردهاند ، وارد بهشت مىشوند ولى درجهء يكى بر ديگرى به بلندى ثرياست . ديگرى مىگويد : پروردگارا ! چرا او را بر من برترى دادى ؟ مىفرمايد : زيرا از تو خوشخوىتر بود . ( 3 ) امير المؤمنين على ( ع ) چنين سروده است : « كسى كه از پاسخ فرو مايگان پرهيز كند ، آبرويش مصون است و هر كس با مردان مدارا كند ، راه صواب رفته است . هر كس مردان بزرگ را هيبت بدارد ، هيبتش را مىدارند و هر كس آنان را خوار و زبون كند ، بزرگ نخواهد شد . » « 3 »
--> ( 1 ) . براى اطلاع بيشتر در اين مورد در منابع بسيار كهن ، رك . به : صفحات 1 تا 13 بخش دوم جلد سوم طبقات ابن سعد و ترجمهء آن به قلم اين بنده . م . ( 2 ) . در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 223 هم آمده است . م . ( 3 ) . اين دو بيت در كتاب من الشعر المنسوب الى الامام الوصى على بن ابى طالب ، ص 19 ، جمع و شرح عبد العزيز سيد الاهل ، بيروت ، 1393 قمرى ، آمده است . م .